De benaderbare notaris

Notaris Marcel ten Brinke houdt tegenwoordig al weer twee jaar met zijn team kantoor aan de Dorpsstraat in Assendelft. Het gebouw aan de Heiligeweg in Krommenie waar hij in het voorjaar van 2018 zelfstandig werd, is vernieuwbouwd tot appartementencomplex met twee extra woonlagen. ‘Ik wist dat al vrij lang, probeerde in Krommenie een andere plek te vinden, maar er was niet zo veel kantoorruimte beschikbaar. Ik wilde me, ook gezien de klanten die wij bedienen, niet op een industrieterrein vestigen.’

Een compact, efficiënt kantoor

Het speelde net in de tijd dat bakker Brakenhoff op de Dorpstraat was gestopt. ‘Ik kon het daardoor helemaal naar eigen wens verbouwen en inrichten. Het is iets compacter dan het pand op de Heiligeweg, maar eigenlijk efficiënter, beter bruikbaar, gelijkvloers. In Krommenie zaten we op de eerste etage, konden niets met de begane grond. Een loze ruimte. Ik heb hier drie spreekkamers, eentje meer dan voorheen.’

IT-notaris

In alle bescheidenheid noemt Ten Brinke zijn kantoor iets tussen een kleine stadspraktijk en een grote dorpspraktijk. Hij bedient particulieren en daarnaast vooral ook het Midden- en Kleinbedrijf. ‘Ik heb ook nog een paar grote klanten. Negen jaar geleden heb ik een extra opleiding gedaan tot IT-notaris. Wij weten dus ook hoe je bijvoorbeeld domeinnamen overdraagt.’ Je zou denken dat er inmiddels in de tijd van verregaande digitalisering meer zijn die zich daar ook op specialiseren, maar in Nederland zijn er slechts vijfendertig. ‘Er zijn wel meer notarissen die er zijdelings iets mee doen, maar die zijn dan vaak weer niet aangesloten bij de beroepsvereniging van IT-notarissen. Dat merk je soms wel wanneer je stukken onder ogen krijgt. Dat had strakker gekund, iets duidelijker gemoeten.’

Wie is de rechthebbende?

Ten Brinke vertelt hoe het mis kan gaan. Een bedrijf dat klein start, groeit. Er moet een Besloten Vennootschap worden gevormd. ‘Je ziet allerlei stukken die gemaakt worden, maar slechts zelden wordt er aandacht besteed aan de domeinnaam en de rechten die daaraan verbonden zijn. Overdracht naar de vennootschap is essentieel. Degene die de naam heeft bedacht en geregistreerd is de rechthebbende. Dat niet goed regelen, vastleggen in een akte, kan verstrekkende gevolgen hebben.’

Pijnpunten na verkoop

Wanneer een bedrijf later verkocht wordt, is de koper in het geval dat de domeinnaam niet is meegenomen in de akte geen eigenaar van de webshop. ‘Als IT-notaris ben je daar veel alerter op. Het kan om heel grote belangen gaan. Een website is ook een drukmiddel. Stel dat iemand nog een gedeelte van de koopsom moet betalen. De rechthebbende kan de website zo uit de lucht halen. De domeinnaam is ook onderdeel van de e-mail. Ook die kun je in dat geval platleggen, met alle gevolgen van dien.

Problemen duiden

Het begint allemaal met de kennis, met de specialisatie, met het herkennen van het probleem. Voor de meeste mensen heeft de digitale wereld toch nog iets ongrijpbaars. ‘Als een van de sleutels van een bedrijfswagen ontbreekt is dat niet zo’n punt. De bus start toch wel. Vreemd genoeg houdt de ontwikkeling van het aantal IT-notarissen geen gelijke tred met de snelle ontwikkelingen op digitaal gebied. Er zijn al wel wat rechtszaken geweest, maar het is waarschijnlijk nog niet goed genoeg fout gegaan.’

Een oplossend vermogen

Ten Brinke krijgt weleens dossiers onder ogen waarin het jaren geleden niet duidelijk geregeld is. Dan schiet hij in de ‘notarisstand’ en lost het achteraf alsnog op, hecht het af. ‘Ik kan niet voortborduren op iets dat geen goed fundament heeft. De noodzaak tot specialisatie wordt ook wat minder door de enorme drukte, door de lange wachttijden bij notarissen. Het aantal notarissen daalt al tijden. Wij móeten ook op ons zeventigste stoppen, krijgen van rechtswege ontslag. Toen ik studeerde was de instroom ook al laag.

Van Groningen naar de Zaanstreek

In september 2001 studeerde Ten Brinke, geboren in Stadkanaal, af in Groningen. De arbeidsmarkt was en is in die regio voor hogeropgeleiden niet al te best. ‘Er waren geen vacatures. Begin 2002 kon ik in Hoorn aan de slag. ‘De klanten daar kwamen soms zo van de trekker, gelukkig trokken ze bij de deur wel hun klompen of laarzen uit. Ik heb daarnaast bij een stadspraktijk in Amsterdam gewerkt en ken dus beide werelden goed.’ Rond 2016 werd hij gevraagd het kantoor van mr. Van Baal in Krommenie over te nemen. In het voorjaar 2018 hield hij daar open huis. Iets dat past bij zijn instelling, zijn werkwijze.

Langgekoesterde wens

Ten Brinke had al heel lang de ambitie om zelfstandig notaris te worden, maar de crisis rond 2008 hield dat aanvankelijk nog een tijd tegen. Er werden minder vennootschappen opgericht of overgedragen en de huizenmarkt lag nagenoeg stil. Dat is nu wel anders. De afspraak voor het interview is ruim zeven weken van tevoren gemaakt, eerder was, ook door de vakantieperiode niet mogelijk. Toen de economie weer aantrok, durfde Ten Brinke de stap te zetten. ‘Het benoemingstraject nam ruim twee jaar in beslag, een bijzonder zware procedure. Een notaris is een ondernemer, heeft duidelijk meer managementtaken dan een kandidaat-notaris, zoals mijn levenspartner en collega Suzanne Winder. De opleiding van beiden is gelijk. Ik heb alleen tot tweemaal aan toe bij de rechter gestaan en verklaard en beloofd dat ik de wet zal eerbiedigen.’

De benaderbare notaris

Ten Brinke is een voorstander van duidelijke communicatie. ‘Aan het idioom in de aktes valt niet veel te veranderen. Wij zijn wettelijk gebonden aan bepaalde formuleringen, zelfs aan de opmaak van stukken. Geen witregels bijvoorbeeld, daar zou iets tussen gevoegd kunnen worden. Daarom ziet een akte er voor de leuk vaak uit als een letterbrij. Wij voegen een toelichting bij in klare taal. Ook het taalgebruik in onze e-mails heb ik sterk vereenvoudigd. Het gaat ons om het bieden van duidelijke adviezen en praktische oplossingen.’

Een man zonder poeha

Ten Brinke heeft op zijn visitekaartje zijn titel niet vermeld. Hij heeft geen behoefte aan ouderwetse afstand tot de cliënten, maar wil gepast zakelijk en vriendelijk met hen omgaan. Een pak draagt hij in beginsel ook niet meer. Stropdasloos maar wel gepast is het devies. ‘Daar waar nodig of gewenst kan ik nog steeds een pak aandoen. Mijn idee is dat ik mijn kennis en kunde niet uit het dragen van een kostuum zou moeten halen. Dat haal ik uit het handelen in en op basis van vertrouwen dat de klant in mij en mijn medewerkers stelt.’

Klantgericht

Ten Brinke gaat ook op ‘huisbezoek’ als de situatie dat wenst. Wanneer mensen slecht ter been zijn, of in een ziekenhuis of hospice zijn opgenomen, kan hij daar naartoe komen om de wat ‘eenvoudiger’ zaken zoals volmachten en testamenten te regelen. Voor hypotheken en ingewikkelde overdrachten moet men echt nog naar het kantoor komen. Ten Brinke is nog steeds de enige IT-notaris in de weide omgeving. Hij is bestuurslid van de landelijke vereniging IT-notaris.

Een samengevat proces

Een IT-notaris heeft een depot van bronbestanden, zeg maar de codes voor gepersonaliseerde software. Een ziekenhuis zoals het ZMC gebruikt maar liefst zestig verschillende eigen programma’s. Hij is dus ook gespecialiseerd in de overdracht van domeinnamen. Er worden in deze moderne praktijk geen kopieën meer gemaakt van identiteitsbewijzen, de chip wordt uitgelezen en de gegevens worden ondergebracht in de streng beveiligde omgeving. ‘Er wordt vaak gezegd dat de notaris duur is, maar daarbij vergeet men dat de akte eigenlijk een eindproduct is, de samenvatting van een proces  van onderzoeken en het verzorgen van maatwerk. Je bent constant als een koorddanser aan het wikken en wegen, houdt rekening met de belangen van alle partijen.’

Wake up call

Ten Brinke benadrukt nog maar eens dat het echt van belang is om zaken goed te regelen. ‘Ik zeg weleens gekscherend dat wanneer je het mag geloven iedereen honderd wordt. Dan krijg je meestal een stukje in de krant, komt de burgemeester langs met een bloemetje. Maar gemiddeld worden we volgens de statistieken vijfenzeventig. Dus tegenover die honderdjarige staat iemand van vijftig of jonger.’

Wormerland

Al heel veel jaren heeft Wormer geen notaris. ‘Die gaat er ook niet meer komen. Je zou dan een standplaats moeten aanvragen. Dat gaat niet lukken vanwege de voorwaarden die worden gesteld aan het ondernemingsplan. Te weinig inwoners om de praktijk rendabel te krijgen. Wormerland wordt al bediend door notarissen uit de Zaanstreek, waaronder ons kantoor.’

Bijkantoor?

Ten Brinke volgt met grote belangstelling de huidige perikelen rond de eventuele herindeling van Wormerland bij Purmerend dan wel Zaanstad. ‘Indien Wormerland zich bij Zaanstad aansluit, zou ik over de brug een dependance kunnen openen. Ook als de keuze valt op Purmerend is het interessant voor ons, want er zijn niet zoveel notarissen in Purmerend. Dan is spreiding handig.  Ik woon al weer een aantal jaren met mijn gezin in het oude gemeentehuis van Wormer, zit dus in de haarvaten van de plaats. Mensen weten mij ook daar wel aan te spreken.’

Tekst: Guus Bauer